INCIBEk ohartarazi du WhatsApp kontuak lapurtzen dituzten bi iruzurrez, kontaktuei dirua eskatzeko

Zer gertatu da

2026ko urriaren 21ean, INCIBEk (Zibersegurtasuneko Institutu Nazionalak) garrantzi handiko abisu bat argitaratu zuen WhatsAppeko iruzur berri bati buruz. Kontaktu ezagun baten mezu bat iristen da, senide edo ezagun bati ustezko dantza-lehiaketa batean botoa emateko eskatuz, orrialde iruzurti baterako esteka batekin.

Orrialde horrek telefono-zenbakia eskatzen du eta WhatsAppen sartu behar den kode bat erakusten du. INCIBEk azaltzen duenez, «kode horrek ez du botorik erregistratzeko balio»: biktimaren kontuari kanpoko gailu bat lotzeko baimena ematen duena da. Hortik aurrera, erasotzaileek biktimaren kontaktuei idatz diezaiekete bera balitz bezala, dirua eskatzeko edo lehiaketa faltsua zabaltzen jarraitzeko.

Aste bat lehenago, urriaren 14an, INCIBEk garrantzi handiko beste abisu bat argitaratu zuen: eguneratu gabeko iPhoneetako WhatsApp kontuak jabearen kontaktuei dirua eskatzeko erabiltzen ari dira.

Zer dakigu

• Zergatik funtzionatzen duen lehiaketak: mezua dagoeneko erori den ezagun baten kontutik dator. INCIBEk honela laburtzen du: ohiko zenbakitik etortzeak «ez du bermatzen berak idatzi duenik».
• iPhoneen kasua: INCIBEren arabera, kaltetuek «WhatsAppera sarbidea dute oraindik eta ez dituzte mezu horiek beren historian ikusten». Mezuek transferentzia urgente bat eskatzen dute, hurrengo egunean itzultzeko promesarekin; abisuaren adibideetan, 980 eta 970 euro, nahiz eta INCIBEk argitzen duen «zenbatekoak eta aitzakiak alda daitezkeela».
• iOS bertsioak: INCIBEk artatu dituen kontsultetan iOS 18 baino lehenagoko bertsioak dituzten iPhoneak dira nagusi, eta iOS 26.7 baino lehenagoko iOS 26ko kasu batzuk ere badaude. Horrek ez du esan nahi bertsio horien erabiltzaile guztiak kaltetuta daudenik.

Zer ez dakigu oraindik

INCIBEk ez du kaltetutako kontuen edo galdutako diruaren kopururik ematen, ezta atzean nor dagoen ere. iPhoneen kasuan, abisuak ez du azaltzen erasotzaileek nola bidaltzen dituzten mezuak; artatutako kasuetan iOS eguneratzea bera bakarrik ez zela beti nahikoa izan adierazten du, ordea.

Zergatik da garrantzitsua

Bi abisuek helburu bera dute: kontu erreal bat erabiltzea, harengan konfiantza duenari dirua eskatzeko. Ez da zenbaki ezezagunik edo gaizki idatzitako mezurik behar; mezua betiko zenbakitik dator, betiko argazkiarekin. Eta lehiaketan, urrats erabakigarria biktimak berak ematen du, kode bat sartzen duenean bozkatzen ari dela uste duela.

Zer esan nahi du ETE batentzat

Enpresa txiki askotan, WhatsApp beste lan-kanal bat da: bezeroekin, hornitzaileekin eta taldearen barruan. Horregatik, lapurtutako kontu bat ez da arazo pertsonal bat soilik:

• kudeatzailearen kontua erortzen bada, erasotzaileek administrazioko pertsonari bere nagusiarengandik datorrela dirudien transferentzia «urgente» bat eska diezaiokete;
• langile batena erortzen bada, bezeroei eta hornitzaileei idatz diezaiekete enpresaren izenean;
• dantza-lehiaketa bat lan-talde batean «mesede bat egiteko» birbidaltzen den mezu mota da, hain zuzen.

CEO iruzurraren (gaztelaniaz) mekanismo bera da, baina WhatsApp bidez, posta elektronikoz beharrean.

Zer egin beharko luke zure enpresak aste honetan

1. Aktibatu WhatsAppen bi urratseko egiaztapena (PINa eta berreskuratze-posta, INCIBEk gomendatzen duen bezala) laneko mugikorretan, kudeatzailetik eta ordainketak kudeatzen dituenetik hasita.
2. Berrikusi kontu horietako lotutako gailuak eta itxi ezagutzen ez duzun saio oro.
3. Eguneratu iPhoneak eta WhatsApp, eta aktibatu eguneratze automatikoak.
4. Ezarri arau bat talde osoarentzat: WhatsApp bidez iristen den diru- edo kontu-aldaketa eskaerarik ez da betetzen zenbaki ezagunera berrespen-deirik egin gabe. Eta WhatsAppeko kodeak ez dira inoiz partekatzen, ez bozkatzeko ez beste ezertarako.
5. Norbait dagoeneko erori bada: itxi saio ezezagunak, ohartarazi kontaktuei beste bide batetik eta, dirua bidali bada, deitu bankura berehala eta salatu. INCIBEk doan artatzen du 017 zenbakian.

Iruzur mota hauek garaiz ezagutzea da, hain zuzen, phishingaren aurkako prestakuntzan lantzen duguna.